Kiedy konieczne jest chirurgiczne usunięcie zęba lub ósemki?
Nie każde usunięcie zęba jest zabiegiem chirurgicznym — ale ósemki bardzo często nim są. Trzecie zęby trzonowe wyrzynają się jako ostatnie, gdy w łuku zębowym zwykle nie ma już dla nich miejsca. Skutkuje to zatrzymaniem zęba w kości (całkowitym lub częściowym), jego nieprawidłowym ustawieniem — poziomym, kątowym lub odwróconym — albo wyrżnięciem tylko fragmentu korony, co tworzy kieszonkę dziąsłową niemal niemożliwą do wyczyszczenia.
Konsekwencje zaniedbanej ósemki są poważne: nawracające pericoronitis (zapalenie tkanek wokół częściowo wyrżniętego zęba), próchnica zęba sąsiedniego od strony dystalnej (niedostępna dla szczoteczki), torbiele zawiązkowe, a w skrajnych przypadkach złamania żuchwy w osłabionym miejscu lub uszkodzenie nerwu zębodołowego dolnego przez ucisk rosnącego zęba.
Wskazania do usunięcia ósemki i innych zębów
Najczęstsze wskazania, z którymi trafiają do nas pacjenci, to nawracający ból i obrzęk w okolicy kąta żuchwy, trudności z otwieraniem ust (trismus), cuchnący oddech mimo dobrej higieny (znak kieszeni dziąsłowej przy ósemce), zmiany widoczne na RTG lub CBCT (torbiel, resorpcja korzenia sąsiedniego zęba) oraz planowane leczenie ortodontyczne lub implantologiczne, które wymaga wcześniejszego zwolnienia miejsca lub usunięcia zębów nierokujących.
Usuwamy również: zęby po nieudanym leczeniu kanałowym z przetrwałym stanem zapalnym w kości, zęby z zaawansowaną chorobą przyzębia (ruchomość 3. stopnia), korzenie po złamaniach koronowo-korzeniowych, zęby mleczne zatrzymane oraz zęby nadliczbowe.
Jak planujemy usunięcie zęba? — rola tomografii CBCT
Standardowe zdjęcie pantomograficzne (RTG 2D) daje obraz płaski — nie pokazuje rzeczywistej głębokości zalegania zęba, krzywizn korzeni w trzecim wymiarze ani dokładnej odległości od nerwu zębodołowego dolnego. W przypadku ósemek w żuchwie ta odległość bywa krytyczna: nerw biegnący w kanale żuchwowym może przebiegać tuż przy korzeniach lub nawet między nimi.
Dlatego każdy przypadek chirurgicznie trudnej ekstrakcji planujemy na podstawie tomografii CBCT 3D wykonywanej bezpośrednio w naszym gabinecie. Widzimy korzeń w trzech płaszczyznach, precyzyjnie mierzymy odległości i dobieramy technikę zabiegu tak, by zminimalizować ryzyko powikłań neurologicznych, uszkodzenia zębów sąsiednich i przedłużonego krwawienia.
Jak przebiega chirurgiczne usunięcie ósemki krok po kroku?
Konsultacja i CBCT. Oceniamy zdjęcia, omawiamy przebieg i ryzyka zabiegu. Jeśli CBCT nie było wykonane wcześniej — robimy je na miejscu.
Znieczulenie. Podajemy znieczulenie miejscowe systemem Quicksleeper 5. Czekamy na pełne działanie — nie spieszymy się z rozpoczęciem.
Ekstrakcja. W zależności od przypadku: ekstrakcja prosta (kleszczykami i dźwigniami) przy ósemkach częściowo wyrżniętych i prostych korzeniach, lub ekstrakcja chirurgiczna z nacięciem płata dziąsłowego, odpreparowaniem kości i podziałem zęba na fragmenty przy ósemkach całkowicie zatrzymanych lub o skomplikowanej anatomii korzeni. Czas zabiegu: 20–60 minut w zależności od trudności.
Zabezpieczenie zębodołu. Po usunięciu zęba oczyszczamy zębodół, opcjonalnie umieszczamy membranę A-PRF lub materiał hemostatyczny, zakładamy szwy. Instruujemy pacjenta co do postępowania przez kolejne 48 godzin.
Kontrola. Szwy usuwamy po 7–10 dniach. Oceniamy gojenie, w razie potrzeby wykonujemy RTG kontrolne.
