Inlay / Onlay (kompozytowe)

Czym jest inlay i onlay — i kiedy jest lepszym wyborem niż wypełnienie?

Zastosowanie bezpośredniego wypełnienia kompozytowego ma swoje granice. Przy ubytku zajmującym więcej niż połowę powierzchni żującej zęba lub obejmującym jedną lub więcej guzek — wypełnienie bezpośrednie jest zbyt słabe mechanicznie, kurczy się podczas polimeryzacji i ma krótszy czas życia klinicznego niż uzupełnienie wykonane poza jamą ustną w laboratorium. Jednocześnie ząb z takim ubytkiem nie jest jeszcze na tyle zniszczony, by wymagał pełnego oszlifowania jak pod koronę cyrkonową.

Inlay i onlay wypełniają tę lukę. To uzupełnienia pośrednie — wykonywane poza jamą ustną na podstawie wycisku lub skanu 3D i osadzane adhezyjnie na zębie. Inlay odbudowuje wnętrze ubytku bez obejmowania guzków. Onlay odbudowuje część żującą zęba łącznie z jednym lub kilkoma guzkami — chroniąc je przed pęknięciem pod wpływem sił żucia. Oba uzupełnienia wymagają minimalnego opracowania zdrowej tkanki zęba — usuwamy wyłącznie to co zniszczone, zachowując maksymalną ilość własnego szkliwa i zębiny.

Inlay, onlay czy korona — jak wybieramy właściwe rozwiązanie?

Decyzja między inlay/onlay a koroną zależy od ilości zachowanej tkanki twardej zęba i lokalizacji ubytku. Inlay jest wskazany gdy ubytek jest rozległy, ale guzki zęba są nienaruszone i wystarczająco grube by wytrzymać siły żucia bez dodatkowego wsparcia z zewnątrz. Onlay jest wskazany gdy jeden lub kilka guzków jest zajętych przez ubytek lub osłabionych — uzupełnienie obejmuje je i chroni przed pęknięciem, nie szlifując przy tym pozostałych powierzchni zęba. Korona jest wskazana gdy ząb jest zniszczony na tyle rozlegle, że onlay nie zapewni wystarczającej ochrony mechanicznej — lub gdy ząb po leczeniu kanałowym wymaga pełnego okrycia ze wszystkich stron.

Jak przebiega wykonanie inlay lub onlay krok po kroku?

Wizyta pierwsza — opracowanie i wycisk. W znieczuleniu miejscowym usuwamy zniszczoną tkankę zęba i opracowujemy jamę pod inlay lub onlay — z pionowymi ścianami i płaskim dnem zapewniającymi retencję uzupełnienia. Pobieramy wycisk cyfrowy skanerem 3D. Zakładamy uzupełnienie tymczasowe chroniące ząb do czasu osadzenia uzupełnienia ostatecznego.

Etap laboratoryjny. Technik dentystyczny wykonuje inlay lub onlay z kompozytu laboratoryjnego lub ceramiki na podstawie skanu. Kompozyt laboratoryjny jest frezowany z bloczka – nie polimeryzowany — co daje znacznie wyższą twardość i odporność na ścieranie niż kompozyt bezpośredni polimeryzowany w jamie ustnej. Czas realizacji: 7–10 dni roboczych.

Wizyta druga — osadzenie. Sprawdzamy dopasowanie uzupełnienia w jamie zębowej, kontakty z zębami sąsiednimi i kontakty zgryzowe. Po akceptacji osadzamy inlay lub onlay na cement adhezyjny kompozytowy. Uzupełnienie jest trwale połączone z zębem — wzmacnia jego strukturę i rozkłada siły żucia na całą powierzchnię.