Inlay / Onlay (kompozytowe)

Czym jest inlay i onlay — i kiedy jest lepszym wyborem niż wypełnienie?

Bezpośrednie wypełnienie kompozytowe ma swoje granice. Przy ubytku zajmującym więcej niż połowę powierzchni żującej zęba lub obejmującym jedną lub więcej guzek — wypełnienie bezpośrednie jest zbyt słabe mechanicznie, kurczy się podczas polimeryzacji i ma krótszy czas życia klinicznego niż uzupełnienie wykonane poza jamą ustną w laboratorium. Jednocześnie ząb z takim ubytkiem nie jest jeszcze na tyle zniszczony, by wymagał pełnej korony szlifującej go ze wszystkich stron.

Inlay i onlay wypełniają tę lukę. To uzupełnienia pośrednie — wykonywane poza jamą ustną na podstawie wycisku lub skanu 3D i osadzane adhezyjnie na zębie. Inlay odbudowuje wnętrze jamy zębowej bez obejmowania guzków. Onlay odbudowuje część żującą zęba łącznie z jednym lub kilkoma guzkami — chroniąc je przed pęknięciem pod wpływem sił żucia. Oba uzupełnienia wymagają minimalnego opracowania zdrowej tkanki zęba — usuwamy wyłącznie to co zniszczone, zachowując maksymalną ilość własnego szkliwa i zębiny.

Inlay, onlay czy korona — jak wybieramy właściwe rozwiązanie?

Decyzja między inlay/onlay a koroną zależy od ilości zachowanej tkanki twardej zęba i lokalizacji ubytku. Inlay jest wskazany gdy ubytek jest rozległy, ale guzki zęba są nienaruszone i wystarczająco grube by wytrzymać siły żucia bez dodatkowego wsparcia z zewnątrz. Onlay jest wskazany gdy jeden lub kilka guzków jest zajętych przez ubytek lub osłabionych — uzupełnienie obejmuje je i chroni przed pęknięciem, nie szlifując przy tym pozostałych powierzchni zęba. Korona jest wskazana gdy ząb jest zniszczony na tyle rozlegle, że onlay nie zapewni wystarczającej ochrony mechanicznej — lub gdy ząb po leczeniu kanałowym wymaga pełnego okrycia ze wszystkich stron.

Jak przebiega wykonanie inlay lub onlay krok po kroku?

Wizyta pierwsza — opracowanie i wycisk. W znieczuleniu miejscowym usuwamy zniszczoną tkankę zęba i opracowujemy jamę pod inlay lub onlay — z pionowymi ścianami i płaskim dnem zapewniającymi retencję uzupełnienia. Pobieramy wycisk cyfrowy skanerem 3D lub tradycyjny wycisk silikonowy. Zakładamy uzupełnienie tymczasowe chroniące ząb do czasu osadzenia uzupełnienia ostatecznego.

Etap laboratoryjny. Technik dentystyczny wykonuje inlay lub onlay z kompozytu laboratoryjnego lub ceramiki na podstawie wycisku. Kompozyt laboratoryjny polimeryzuje pod wysokim ciśnieniem i temperaturą — co daje znacznie wyższą twardość i odporność na ścieranie niż kompozyt bezpośredni polimeryzowany w jamie ustnej. Czas realizacji: 7–10 dni roboczych.

Wizyta druga — osadzenie. Sprawdzamy dopasowanie uzupełnienia w jamie zębowej, kontakty z zębami sąsiednimi i kontakty zgryzowe. Po akceptacji osadzamy inlay lub onlay na cement adhezyjny kompozytowy. Uzupełnienie jest trwale połączone z zębem — wzmacnia jego strukturę i rozkłada siły żucia na całą powierzchnię.