Dlaczego w tylnym odcinku górnej szczęki brakuje kości?
Górna szczęka w odcinku trzonowym i przedtrzonowym jest anatomicznie najtrudniejszym miejscem dla implantologii — z dwóch niezależnych powodów, które często działają równocześnie.
Po pierwsze, zatoka szczękowa (sinus maxillaris) to wypełniona powietrzem przestrzeń bezpośrednio nad korzeniami zębów bocznych szczęki. Gdy te zęby zostają utracone, zatoka stopniowo się poszerza i opada — proces zwany pneumatyzacją zatoki — redukując dostępną wysokość kości (RBH, residual bone height) do kilku, a czasem zaledwie 1–2 milimetrów. To za mało, by wszczepić implant o standardowej długości bez ryzyka perforacji zatoki.
Po drugie, resorpcja wyrostka zębodołowego po ekstrakcji przebiega szybciej w szczęce niż w żuchwie. Im dłużej ząb jest nieuzupełniony, tym mniej kości pozostaje — zarówno w pionie, jak i w poziomie.
Kiedy konieczna jest augmentacja, a kiedy sinus lift?
Oba zabiegi służą temu samemu celowi — odbudowie podłoża kostnego pod implant — ale adresują różne deficyty. Augmentacja wyrostka zębodołowego (GBR z membraną i materiałem kościozastępczym) stosowana jest przy niedoborze szerokości lub umiarkowanym niedoborze wysokości kości. Podniesienie dna zatoki szczękowej (sinus lift) jest konieczne, gdy pionowy niedobór wynika z niskiego położenia dna zatoki — niezależnie od tego, ile kości jest w poziomie.
W praktyce oba zabiegi często wykonywane są razem: sinus lift odbudowuje wysokość, augmentacja — szerokość wyrostka.
Metoda otwarta (lateralna) vs metoda zamknięta (osteotomia crestalna) — którą i kiedy?
Wybór techniki sinus liftu zależy przede wszystkim od RBH — wysokości kości pod dnem zatoki mierzonej w tomografii CBCT.
Przy RBH powyżej 5–6 mm możliwa jest metoda zamknięta (technika Summersa, osteotomia crestalna): instrumenty wprowadzane są od strony grzebienia wyrostka przez przyszłe łoże implantu, dno zatoki jest unoszone od dołu bez tworzenia okna kostnego od boku. Zabieg jest mniej inwazyjny, gojenie szybsze, a implant często wszczepiony w tej samej sesji.
Przy RBH poniżej 4–5 mm konieczna jest metoda otwarta (lateralna): w ścianie bocznej zatoki wyfrezowuje się okno kostne, przez które chirurg delikatnie oddziela błonę Schneidera od kości i tworzy przestrzeń wypełnianą materiałem kościozastępczym. Metoda otwarta pozwala augmentować większe deficyty i uzyskać większą objętość nowej kości — kosztem dłuższego gojenia i konieczności oddzielnej sesji implantacyjnej po 6–9 miesiącach.
Jak przebiega sinus lift i augmentacja krok po kroku?
Diagnostyka i kwalifikacja z CBCT
Wykonujemy tomografię CBCT i mierzymy RBH (residual bone height) — kluczowy parametr decydujący o wyborze techniki. Oceniamy anatomię zatoki: obecność przegród Underwooda, przebieg naczynia podoczodołowego w ścianie bocznej, grubość i stan błony Schneidera. Na tej podstawie ustalamy protokół: metoda otwarta czy zamknięta, jednoczesna implantacja czy staged approach, jaki materiał kościozastępczy.
Zabieg chirurgiczny
Podajemy znieczulenie miejscowe (Quicksleeper 5). Przy metodzie otwartej: nacięcie dziąsła, odsłonięcie ściany bocznej zatoki, wyfrezowanie okna kostnego, delikatne odpreparowanie błony Schneidera, wypełnienie przestrzeni mieszaniną materiału kościozastępczego i A-PRF, zamknięcie okna membraną kolagenową, zszycie rany. Czas zabiegu: 60–90 minut. Przy metodzie zamkniętej (jednocześnie z implantacją): 45–75 minut łącznie.
Gojenie i implantacja
Po metodzie otwartej czekamy 6–9 miesięcy na dojrzałość regeneratu — potwierdzamy ją kontrolnym CBCT. Po metodzie zamkniętej implant jest wszczepiony już w dniu zabiegu lub po 3–4 miesiącach, zależnie od uzyskanej stabilności pierwotnej. W czasie gojenia wykonujemy wizyty kontrolne i monitorujemy stan zatoki.
